Wyrok dnia: nowe orzeczenia w krótkim, codziennym przeglądzie
Zrobiłem Wyrok dnia — codzienny przegląd orzeczeń sądów powszechnych. Serwis zbiera sprawy karne, cywilne i gospodarcze, wybiera sprawę dnia i przedstawia krótkie streszczenia. Zestawienie uzupełnia krótki przegląd mediów.
Data wyroku i data publikacji to dwie różne rzeczy
Dane pochodzą z Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Serwis codziennie przegląda nowe publikacje. Orzeczenie, które trafiło dziś do portalu, mogło jednak zapaść wiele miesięcy wcześniej. Dlatego ważne są obie daty: wydania wyroku i jego publikacji.
Dokumenty zamieszczają same sądy po anonimizacji. Wyrok dnia nie dodaje danych osobowych. Sposób pobierania danych i słownik sądów wykorzystują otwarty projekt System Analizy Orzeczeń Sądowych (SAOS) ICM Uniwersytetu Warszawskiego, udostępniony na licencji GPL-3.0.
Jak wybierana jest sprawa dnia
Selekcja opiera się na punktacji. Sprawy karne, sprawy dotyczące ludzkiej krzywdy i sprawy gospodarcze mają różne wagi startowe. Dalej liczą się między innymi instancja sądu, obecność uzasadnienia lub tezy oraz to, czy sąd zmienił albo uchylił wcześniejszy wyrok.
W sprawach karnych znaczenie mają rodzaj przestępstwa i wymierzona kara. W cywilnych i gospodarczych — wartość sporu oraz jego temat, na przykład prawa konsumentów, dobra osobiste czy spór wspólników. Sama krótka treść orzeczenia nie obniża oceny: krótka sprawa też może zasługiwać na uwagę.
Z punktów powstaje całe wydanie
Portal publikuje nierównomiernie, dlatego wybór sprawy dnia korzysta z 30-dniowej puli. Mocna sprawa może poczekać na dzień, w którym nowych interesujących publikacji jest mniej. Każda może zostać sprawą dnia tylko raz.
Liczy się również różnorodność. Powtarzające się tematy i grupy spraw mają mniejszą szansę na kolejne wyróżnienie. Sprawy na drugim i trzecim miejscu pochodzą z innych grup niż sprawa dnia i niż siebie nawzajem.
Sekcja „Z archiwum” przypomina starszą niż 30 dni sprawę, której serwis wcześniej nie pokazywał. Ręcznie wskazane perełki mają pierwszeństwo. Ostateczny wybór pozostaje pod kontrolą redakcji, a zatwierdzone, przeszłe wydania już się nie zmieniają.
Streszczenia AI, przegląd mediów i powiadomienia
Model językowy przygotowuje tytuły i streszczenia najważniejszych spraw na podstawie treści orzeczenia. Pozostałe skróty powstają automatycznie z metryki i sentencji. Czytelnik może szybko zorientować się w temacie, zanim przejdzie do całego dokumentu.
Do zestawienia dodałem też krótki przegląd mediów. Serwis oferuje jedno powiadomienie dziennie, które przypomina o nowym wydaniu.
Streszczenia mają charakter informacyjny i nie są poradą prawną. Orzeczenia mogą być nieprawomocne. Przed wykorzystaniem sprawy w publikacji lub decyzji biznesowej trzeba przeczytać źródłowe orzeczenie i sprawdzić jego kontekst.
Dla dziennikarza, przedsiębiorcy i ciekawego czytelnika
Dziennikarz może znaleźć tu punkt wyjścia do tematu: spór, rozstrzygnięcie albo uzasadnienie warte dalszego sprawdzenia. Przedsiębiorca — sprawę dotyczącą jego branży lub problemu w firmie. Przegląd pozwala też śledzić to, czym zajmują się sądy, bez samodzielnego przeszukiwania całej bazy.
W projekcie połączyłem przetwarzanie publicznych danych, selekcję według reguł, kontrolę redakcyjną i streszczenia przygotowywane z pomocą modelu językowego. Efektem jest codzienne wydanie z wybraną sprawą na pierwszym planie.
Sprawdź Wyrok dnia lub przeczytaj więcej o serwisie. Opis projektu znajdziesz też w moich realizacjach.